Bác sĩ nhãn khoa  Li Wenliang
Bác sĩ nhãn khoa Li Wenliang

Bắc Kinh, Trung Quốc – Li Wenliang, một bác sĩ nhãn khoa và là một trong tám bác sĩ đầu tiên cảnh báo công chúng về dịch  virus corona, đã chết đêm qua do nhiễm trùng, gây ra một mức độ giận dữ tập thể và đau buồn không thể thấy trên phương tiện truyền thông xã hội Trung Quốc.

Được ca ngợi như một anh hùng dân tộc, Li đã bị cảnh sát Vũ Hán bắt giữ vì phát tán “tin đồn” vào đầu tháng trước.

Li Wenliang đã cảnh báo các bác sĩ cùng lớp trong một tin nhắn WeChat riêng tư về một loại virus giống SARS lây lan ở Vũ Hán, trung tâm của bệnh dịch. Đầu tiên Li tiếp xúc với virus, sau khi điều trị cho một bệnh nhân mà lúc đó Li không biết rằng người nầy đã bị nhiễm loại virus chết người này.

Cái chết của anh nhanh chóng trở thành chủ đề được bàn tán nhiều nhất trên WeChat và Weibo, hai mãng truyền thông xã hội lớn nhất của Trung Quốc, thu hút hàng triệu bài đăng và tìm kiếm.

Trong một cảnh gần như chưa từng có, Weibo và WeChat chứa đầy đau buồn về cái chết của Li. Nhiều người kêu gọi lập “Đạo luật Li Wenliang” để thúc đẩy tự do ngôn luận và truyền thông tự do ở Trung Quốc. Người ta vẽ hình của Li với mặt nạ với dây thép gai quanh mặt để biểu tượng vi phạm nhân quyền lan tràn trong cái thường được chế nhạo là chế độ cộng sãn.

Cái chết của Li đã làm viêm nhiễm thêm một quốc gia đã quay cuồng với bệnh dịch cho đến nay đã giết chết ít nhất 636 người và lây nhiễm 31.161 người khác. 

“Những người nói sự thật bị bắt vì phát tán tin đồn và bọn nhà nước Tập Cận Bình nói láo nói dối trở thành lãnh đạo”, một bài đăng trên Weibo nói về cái chết của Li. “Thật là một dấu hiệu của thời đại chúng ta!”.

Chính phủ cộng sãn đã phải đối mặt với sự chỉ trích rộng rãi từ công chúng về việc xử lý ổ dịch và nói láo công khai trên các báo chí chính, nơi mà nói láo tiềm tàng và lan tỏa hơn dữ liệu thông tin.

Từ khi tỉnh Hồ Bắc thừa nhận bệnh nhân nhiễm virus corona đầu tiên vào đầu tháng 12 cho đến giữa tháng 1 khi có dấu hiệu rõ ràng về sự lây truyền từ người sang người và một ổ dịch tiềm tàng, cộng sãn đã cố gắng hạn chế luồng thông tin và làm như không có điều gì xãy ra.

“Tại sao chúng vẫn xóa các bài nói láo, chúng phải xin lỗi Li! Anh ta xứng đáng với điều đó! Có phải bọn nhà nước thực sự nghĩ rằng tất cả chúng ta đều ngu ngốc?” một cư dân mạng khác tức giận viết trên Weibo, đề cập đến các hashtag liên quan đến bác sĩ Li mà sau đó bị kiểm duyệt.

Chẳng mấy chốc, sự tức giận tập trung vào cái chết của bác sĩ Li đã biến thành một thứ lớn hơn nhiều: một nỗi bất hạnh tập thể về sự thiếu tự do ngôn luận ở Trung Quốc.

Mọi người bắt đầu trích dẫn hiến pháp của Cộng Sãn Trung Quốc: “Công dân Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có quyền tự do ngôn luận, tự do hội họp và tự do báo chí”.

Hashtag “Chúng tôi muốn tự do ngôn luận” sớm tăng vọt và thu hút hàng triệu lượt tìm kiếm và bài đăng.

Sau khi hashtag này bị kiểm duyệt, “Chúng tôi yêu cầu tự do ngôn luận” trở thành chủ đề phổ biến nhất.

“Đừng thuyết phục tôi sợ mất tài khoản của tôi và tôi hy vọng bạn cũng không sợ,” một người dùng trên Weibo, đề cập đến các nhà kiểm duyệt xóa tài khoản nếu họ thấy bài viết quá nhạy cảm. “Sợ hãi chính là những gì chúng muốn.”

Một bình luận hàng đầu đã trả lời bằng một bức ảnh được chụp trong cuộc biểu tình tại Thiên An Môn 1989 – bức ảnh có biểu ngữ: “Chúng ta sẽ không ngã xuống! Chúng ta sẽ không để những kẻ bạo hành đàn áp ngọn gió tự do!”

Một số người khác thậm chí còn tạo ra các nhóm Telegram để đòi hỏi tổ chức xã hội dân sự, với hy vọng huy động cả nước để đòi hỏi các quyền chính trị cơ bản, mà họ nói rằng cộng sản đã từ chối họ.

Một số người cũng báo cáo rằng những khoảnh WeChat của họ tràn ngập các bài đăng liên quan đến bác sĩ Li và một số người thậm chí còn đề cập đến cuộc nổi dậy Wuchang – cuộc nổi dậy vũ trang chống lại nhà Thanh cũng xảy ra ở Vũ Hán.

Sự giận dữ tập thể là cực kỳ hiếm trên phương tiện truyền thông xã hội Trung Quốc.

Khi nhiều bài đăng bị kiểm duyệt trên các phương tiện truyền thông xã hội, ngày càng nhiều người bắt đầu nghĩ về cách tận dụng sự tức giận đối với việc kìm nén tự do ngôn luận.

Ngày mai, khi bạn thức dậy, tôi cầu xin bạn đừng quên những gì đã xảy ra đêm qua“, một người dùng Weibo nói. “Chúng ta là một quốc gia có xu hướng quên những thứ như thế này, nhưng vì tương lai của chúng ta, xin bạn đừng bao giờ quên điều này.”

Dịch bởi Tiến sĩ Phạm Đình Bá, đại học Toronto, Canada

Nguồn: Shawn Yuan. Grief, anger in China as doctor who warned about virus corona dies. https://www.aljazeera.com/news/2020/02/chinese-doctor-sounded-alarm-wuhan-virus corona-dies-200207004935274.html

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s