Một cánh đồng lúa ở tỉnh Hải Dương. Ảnh tư liệu
Một cánh đồng lúa ở tỉnh Hải Dương. Ảnh tư liệu

Tiến sĩ Phạm Đình Bá- đại học Toronto, Canada gửi về cho Nghiệp đoàn báo chí Việt Nam.

Bài viết này được lấy cảm hứng từ cuộc đấu tranh của nông dân ở làng Vũ La, tỉnh Hải Dương chống việc chính quyền địa phương tịch thu đất nông nghiệp của họ (1). Ngụy biện lớn nhất của đảng là – Đất đai thuộc “sở hữu chung” của người dân và được “quản lý” bởi nhà nước. Công dân không thể có quyền sở hữu đất đai đầy đủ và hợp pháp. Đất nông nghiệp thuộc sở hữu tập thể, thực tế có nghĩa là dưới sự kiểm soát của nhà nước địa phương và chính quyền ở cấp làng xã.

Nông dân có quyền sử dụng đất, nhưng đây không phải là sở hữu vĩnh viễn, thường là quyền sử dụng đất không có tài liệu ghi chép rõ ràng, và quyền của nông dân về phần đất mà họ lao động hàng thập niên và nhiều đời cha con không được bảo vệ trên luật pháp. Nhà nước các cấp có quyền hạn rất rộng để chuyển đổi đất sang sử dụng đô thị hoặc thương mại, bất chấp ý kiến của người nông dân mặc dù họ có quyền sử dụng đất này.

Sự tăng trưởng kinh tế trong những thập kỷ qua đã được thúc đẩy quan trọng bằng việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang sử dụng thương mại. Điều đó đã xảy ra bởi việc nhà nước tịch thu đất nông nghiệp từ nông dân. Chính quyền địa phương đã sử dụng đất làm cơ sở cho liên doanh kinh doanh của chính họ hoặc cho thuê quyền sử dụng đất với các doanh nghiệp, thường là trong một thời gian dài, nói là 50 năm, thường bằng đấu giá cho doanh nghiệp nào muốn trả giá cao nhất cho cán bộ và tùy tùng của chúng. Sự chia chát tiền bán đất tịch thu từ dân oan diễn cũng giống như là cách làm ăn của xã hội đen (2-5).
Dòng chảy về quyền sử dụng đất từ người dân đến nhà nước đã liên tục trong thời kỳ cải cách ruộng đất và vẫn đang diễn ra, ở cả khu vực thành thị và nông thôn, và do đó thể hiện một dòng chảy từ sở hữu và tài nguyên liên tục từ công chúng vào sự kiểm soát của đảng, gia đình và tùy tùng của họ. Việc nầy đóng góp vào sự bất bình đẳng thu nhập trong xã hội, càng ngày càng lớn với thời gian. Càng lúc đảng, gia đình và tùy tùng của họ ngày càng giàu có còn đại đa số dân thì ngày càng nghèo. Nếu chúng ta không cảnh giác, chúng ta có thể là tập hợp dân oan kế tiếp, màng trời chiếu đất.

Một nghiên cứu được thực hiện bởi Oxfam vào năm 2017 cho thấy, ở Việt Nam có 210 người siêu giàu kiếm đủ tiền trong một năm để giúp 3,2 triệu người thoát khỏi đói nghèo và chấm dứt nghèo đói cùng cực (6).

Có lẽ hơn một nửa số tiền của chính quyền địa phương đến từ các giao dịch đất đai. Dân oan được cho là sẽ được bồi thường cho việc thu hồi đất, nhưng những khoản bồi thường đó là thấp và có thể được giữ lại một cách tùy tiện và có thể giữ lại hoàn toàn. Khi việc thu hồi được bồi thường, đó là theo giá trị nông nghiệp của đất, để lại giá trị gia tăng do doanh nghiệp mướn đất vào túi của cán bộ và chính quyền địa phương. Việc những người nông dân phải từ bỏ đất đai có được đền bù hay không là vấn đề của các ông lãnh chúa ở địa phương.

Đây là một ví dụ cụ thể. Vào tháng 1 năm 2019, chính quyền địa phương của thành phố Hải Dương đã quyết định thu hồi đất nông nghiệp của làng Vũ La (7). Vùng đất nầy đã được hơn 100 gia đình canh tác trong nhiều thập kỷ và những gia đình này có quyền sử dụng đối với đất được đề cập. Nông dân đã phản đối dự án thu hồi đất nông nghiệp vì 1) làm nông là điều duy nhất họ biết làm để kiếm sống, 2) nhà nước không đưa ra các quyền sử dụng đất thay thế, và 3) khi nông dân hỏi, nhà nước không cho họ thấy kế hoạch sử dụng đất thu hồi. Mục đích của việc chiếm đất dường như để sử dụng đất làm cơ sở cho việc kinh doanh của cán bộ hoặc cho thuê quyền sử dụng đất cho các doanh nghiệp khác, rất có thể thông qua đấu giá bởi các nhà thầu cao nhất.

Trên toàn quốc và từ năm 2011 đến 2014, một cuộc khảo sát do Liên Hợp Quốc tài trợ ước tính khoảng 5% đến 10% công dân nói là gia đình của họ hoặc hàng xóm có nhà đất bị nhà nước tịch thu (8). Hãy để tôi đặt điều này vào bối cảnh cho bạn. Nếu bạn nhìn xung quanh bạn, cứ 10 người thì có một người có nhà đất bị nhà nước tịch thu. Có phải chăng đây là cái bối cảnh gọi là “Độc lập, tự do, hạnh phúc” mà đảng hứa hẹn?
Hơn 20% những người bị tịch thu đất báo cáo rằng họ không nhận được bồi thường nào cả, mặc dù nhà nước lúc nào cũng khẳng định là nhà nước bồi thường cho việc họ cướp đất của dân (8). Công dân ở khu vực Tây Bắc của đất nước có nhiều rủi ro bị nhà nước cướp nhà đất hơn là công dân ở các khu vực phía Nam, bao gồm đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam và Nam Trung Bộ. Khoảng 63% những người bị tịch thu đất nghĩ rằng việc bồi thường là không công bằng. Chỉ khoảng 16% đến 20% số người bị tịch thu đất đã được nhà nước cho biết về kế hoạch sử dụng đất bị chiếm đoạt.

Tranh chấp tài sản là vấn đề chính trị lớn nhất của đất nước (9). Đảng và sự ngụy biện của đảng về quyền sở hữu bất động sản là mầm mống của sự vô gia cư và khổ đau của hàng triệu dân oan. Cái ngụy biện nầy là căn nguyên của bất bình đảng xã hội, ngăn chận khả năng của người dân để có cuộc sống tốt hơn, và vô số tiêu cực trên phương diện chính trị, kinh tế và xã hội (9). Đảng và tùy tùng không có khả năng giải quyết các vấn đề này, đơn giản nhất là bởi đảng nói láo trong quyền sở hữu đất đai.

Nhà đất của chúng ta là một nơi linh thiêng và riêng tư nhất của chúng ta. Bất cứ ai nếu họ vi phạm nhà đất của chúng ta, chúng ta sẽ không bỏ cuộc cho đến lúc họ phải hiểu rằng có một cái giá rất đắt họ phải trả để cướp nhà đất của chúng ta.

Chúng ta sống trong một thế giới trong đó nhân quyền và nhân phẩm phải được tôn trọng! Nếu không, có thể sống cũng như đã chết (10). Bởi vậy phương châm số một cho một cách sống theo “sống tự do hay chết” là:

Chúng mầy đừng hòng đụng đến nhà đất của tau!
Nguồn:
1. https://nghiepdoansinhvien.org/2019/06/16/noi-nhuc-dang-vien/
2. https://baotiengdan.com/2019/06/29/vo-chong-truong-duy-nhat-nguyen-ba-thanh-va-vu-nhom-phan-4/
3. https://baotiengdan.com/2019/06/27/vo-chong-truong-duy-nhat-nguyen-ba-thanh-va-vu-nhom-phan-3/
4. https://baotiengdan.com/2019/06/14/vo-chong-truong-duy-nhat-nguyen-ba-thanh-va-vu-nhom-phan-2/
5. https://baotiengdan.com/2019/06/12/vo-chong-truong-duy-nhat-nguyen-ba-thanh-va-vu-nhom-phan-1/
6. https://nghiepdoanbaochi.org/2019/07/05/sinh-vien-dai-hoc-copenhagen-viet-nam-nen-lam-gi-de-cai-thien-kha-nang-di-chuyen-xa-hoi/
7. https://nghiepdoansinhvien.org/2019/07/01/bac-oi-vu-la-que-minh-do-mau-roi/
8. CECODES, VFF-CRT & UNDP (2015). The Viet Nam Governance and Public Administration Performance Index (PAPI) 2014: Measuring Citizens’ Experiences. A Joint Policy Research Paper by Centre for Community Support and Development Studies (CECODES), Centre for Research and Training of the Viet Nam Fatherland Front (VFF-CRT), and United Nations Development Programme (UNDP). Ha Noi, Viet Nam.
9. https://www.nytimes.com/2017/04/21/world/asia/vietnam-hostages-protest-land-dispute-eviction.html
10. https://nghiepdoansinhvien.org/2019/07/03/song-tu-do-hay-la-chet/

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s