53671919_2193805630676054_9115828765887299584_n.jpg

Ít ai biết rằng từ đầu thế kỷ XX, ở xứ Đông Dương thuộc Pháp đã xảy ra một cuộc chiến nảy lửa giữa các nhà làm nước mắm cá cơm (hàm hộ) và bọn Ba Tàu sản xuất nước mắm đểu sử dụng hóa chất.

 

Năm 1914, các chủ hàm hộ bản xứ ở Nam Ô, Phan Thiết và Phú Quốc đâm đơn kiện lên chính quyền Bảo hộ. Toàn quyền Đông Dương lúc bấy giờ là ngài Albert Sarraut giao cho bác sĩ E. Rosé ở Viện Pasteur Nha Trang phân định.

Ngày 21/12/1916 một nghị định được ban hành để phạt vạ bọn Ba Tàu làm nước mắm đểu. Nghị định viết: “Nước mắm phải được làm từ cá biển tươi và muối biển”. Nghề làm nước mắm truyền thống có từ thời Champa của dân bản xứ xem như được bảo vệ.

Chưa hết, hai bác sĩ J. Mesnard và E. Rosé ở Viện Pasteur còn công bố một công trình khoa học về nghề nước mắm ở VN: “Recherches complémentaires sur la fabrication du nuoc-mam” (Những nghiên cứu bổ sung về nghề sản suất nước mắm). Toàn văn được đăng trên tập san Viện Pasteur số 34 (năm 1920).

Điều đáng lưu ý là bài nghiên cứu của Mesnard và Rosé nhấn mạnh đến độ đạm của nước mắm. Nước mắm miền Nam (từ Huế trở vào) thường có 15 gam đạm/lít, trong khi nước mắm miền Bắc (từ Quảng Trị đổ ra) chỉ có 5 gam đạm/lít. Đặc biệt nước mắm Nam Ô, Phan Thiết và Phú Quốc có độ đạm từ 18 gam/lít trở lên.

Thể theo đề nghị của Viện Pasteur, ngày 17/11/1943 chính quyền Bảo hộ ra nghị định bảo vệ nghề làm nước mắm cổ truyền chiếu theo khoản 1: “Cấm chế tạo, trình bày, bán dưới danh nghĩa từ nước mắm những sản phẩm nào không phải làm ra theo tục lệ thông thường và chân thật của kỹ thuật cổ truyền người Việt Nam”.

Thời xưa Viện Pasteur đã đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ nghề nước mắm cổ truyền. Nay, ở Việt Nam, dư luận đang lùm xùm vụ nước mắm hóa chất, rất mong Viện Pasteur một lần nữa lại đứng ra…

Dựa theo tư liệu của Đinh Bá Tuyền

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s