Biển chào mừng Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên tại một quán ăn ở quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Ảnh: An ninh thủ đô
Biển chào mừng Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ – Triều Tiên tại một quán ăn ở quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Ảnh: An ninh thủ đô

Huỳnh Ngọc Tuấn.

Quan hệ Mỹ- Triều đang có những bước tiến bộ không thể phủ nhận, tuy nó không hứa hẹn sẽ giải quyết toàn triệt khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên, nhưng nó sẽ đem lại một thời gian hòa hoãn quý báu cho cả hai miền.

Hòa bình dù là tạm thời trên bán đảo Triều Tiên nó cũng cho chúng ta thấy ý thức dân tộc của lãnh đạo hai miền, họ muốn thoát khỏi tình trạng đối đầu trong chiến tranh lạnh, kết quả của cuộc chiến ý thức hệ đã biến họ thành quân bài trong tay các siêu cường.

Về phía Bắc Triều Tiên: họ muốn hòa hoãn với Mỹ để hội nhập vào dòng chảy kinh tế thế giới, thoát khỏi cấm vận của Mỹ, đây cũng là cách giúp họ thoát khỏi quỹ đạo của Trung cộng.

Nhưng lãnh đạo Bắc Triều Tiên vẫn ý thức được rằng chế độ độc tài của họ tồn tại được nhờ vũ khí hạt nhân, chính vũ khí hạt nhân của họ đã buộc được Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán và loại bỏ khả năng bị Mỹ đánh phủ đầu. Cho nên chuyện họ từ bỏ vũ khí hạt nhân là điều hoang tưởng.

Về phía Mỹ: Donald Trump muốn lôi kéo Bắc Triều Tiên ra khỏi quỹ đạo của Trung quốc và ông ta hiểu rằng một bắc Triều Tiên ôn hòa và hội nhập kinh tế thế giới sẽ giúp bán đảo Triều Tiên có hòa bình và thịnh vượng.

Mỹ có thể cũng không kỳ vọng buộc được Triều Tiên từ bỏ vũ khí hạt nhân, nhưng ngoại giao vẫn là một sự lựa chọn khôn ngoan để Mỹ tránh đối đầu với một quốc gia có vũ khí hạt nhân.

Còn một lý do nữa là Donald Trump muốn tạo một ấn tượng tốt trong xã hội Mỹ để chuẩn bị cho cuộc tranh cử nhiệm kỳ hai.

Cho dù không đạt được mục đích phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên ngay lập tức nhưng Donald Trump cũng muốn có một lý do nào đó để từng bước giải bỏ cấm vận Triều Tiên. Bỏ cấm vận Triều Tiên đồng nghĩa giúp Bắc Triều Tiên ly tâm khỏi quỹ đạo Trung Cộng. Đó là lý do của hội nghị thượng đỉnh Mỹ- Triều lần này tại Việt Nam .

Về chiến lược, hòa hoãn với  Bắc Triều Tiên tạo lập một nền hòa bình dù mong manh cũng giúp Mỹ rảnh tay đối phó với Trung Cộng ở biển Đông.

Về phía Trung cộng:

Trung cộng vừa muốn hòa bình trên bán đảo Triều Tiên, và không muốn nhìn thấy một  Bắc Triều Tiên quá cứng đầu và luôn gây hấn. Trung Cộng không muốn bị lôi kéo vào một cuộc chiến tranh với Mỹ và Hàn quốc chỉ vì bảo vệ  Bắc Triều Tiên. Nhưng Trung Cộng cũng không muốn một bán đảo Triều Tiên thống nhất, vì Bắc Triều Tiên là một vùng đệm để bảo vệ biên giới của Trung Cộng không cho vũ khí và căn cứ quân sự Mỹ áp sát Trung Cộng.

Trung Cộng cũng không muốn một Bắc Triều Tiên ly khai và không phụ thuộc và Bắc Kinh về mọi mặt, kinh tế, chính trị và ngoại giao, Trung Cộng muốn Bắc Triều Tiên mãi mãi là quân bài trong tay Bắc Kinh để mặc cả với Mỹ.

Dù quan hệ Mỹ- Triều diễn tiến theo kịch bản nào thì nó cũng giúp chúng ta những người đấu tranh cho dân chủ hóa Việt Nam rút ra bài học, đó là:

Trong quan hệ giữa một siêu cường và một nước nhược tiểu, để có sự bền vững, bình đẳng và nhất là để không bị hy sinh như vật tế thần cho mục đích lớn của họ, nước nhược tiểu cần có hai điều kiện:

Thứ nhất là siêu cường phải rất cần chúng ta trong quyền lợi và chiến lược của họ.

Thứ hai là chúng ta phải có trong tay quân bài triệt buộc để siêu cường phải tôn trọng và không bán đứng chúng ta, không thể bội ước. ( quân bài này, theo như định nghĩa của Nghiệp đoàn báo chí thì chỉ có thể là Việt Đạo, còn gọi là Việt Nho, bảo vật trấn quốc của dân tộc Việt Nam trải các đời- chú thích của Nghiệp đoàn báo chí Việt Nam)

Nhìn lại tương quan giữa Mỹ và Việt nam cộng hòa trước đây, trong giai đoạn 1955- 1970 khi Mỹ rất cần Việt Nam trong tư cách một tiền đồn để bảo vệ thế giới tự do thì các nhà lãnh đạo Việt Nam Cộng Hòa đã không buộc được Mỹ phải có một hiệp ước đồng minh chiến lược trước khi can thiệp quân sự vào Việt Nam Cộng Hòa, một hiệp ước không thể bị đảo ngược hoặc bội ước.

Chính vì mối tương quan bất bình đẳng như vậy cho nên người Mỹ đã bội ước, và Việt Nam Cộng Hòa đã chết vì sự bội ước đó.

Việt nam hiện nay đang ở vào thế rất mong manh vì người Mỹ không cần chúng ta nhiều, trong tay họ có nhiều quân bài, nhiều sự lựa chọn và Việt Nam cũng không có trong tay quân bài triệt buộc để buộc Mỹ phải hợp tác và tôn trọng quyền lợi của chúng ta.

Bài viết này là để chia sẻ kinh nghiệm với những người trẻ có thể là những người lãnh đạo tương lai của đất nước biết rằng, trong quan hệ với siêu cường chúng ta phải biết vận dụng thời cuộc, biết vận dụng thế mạnh của chúng ta, nếu không có thế mạnh thì phải biết tạo ra nó.

Nếu không chúng ta chỉ là quân cờ trong tay họ.

Điều này trông chờ ở trí tuệ của thế hệ tương lai.

Nhà văn Huỳnh Ngọc Tuấn

Bài viết thể hiện quan điểm của riêng tác giả, không nhất thiết thể hiện quan điểm của Nghiệp đoàn báo chí Việt Nam.