15._day_chuyen_duc_gang_lien_tuc.jpg

Ngày 20-2-2019, Thanh tra Chính phủ ban hành Văn bản số 199/TB-TTCP, thông báo Kết luận thanh tra Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2- Công ty Gang thép Thái Nguyên. [*]

Văn bản của Thanh tra Chính phủ cho biết trong quá trình thực hiện dự án, Công ty Gang thép Thái Nguyên, Công ty Tập đoàn xây lắp luyện kim Trung Quốc (MCC), Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS), Bộ Công thương, các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan đã có những sai phạm.

Những con số nhảy múa

Ngày 12-7-2007, hợp đồng số 01#EPC/TISCO-MCC được ký giữa bên giao thầu (Bên A) là Công ty Gang thép Thái Nguyên và bên nhận thầu EPC (Bên B) là Công ty Tập đoàn xây lắp luyện kim Trung Quốc (MCC), cam kết tại Điều 9 “giá hợp đồng tổng thầu EPC là 160.888.887 USD. Giá hợp đồng này là giá trọn gói không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng và đã bao gồm các loại thuế được xác định trong hợp đồng, các chi phí cần thiết để thực hiện hợp đồng theo phương thức tổng thầu EPC”; trong đó, giá trị Phần E (tư vấn, thiết kế) là 3.145.572 USD, Phần P (thiết bị) là 114.813.414 USD, Phần C (xây dựng và lắp đặt) là 42.929.901 USD, thời gian thực hiện hợp đồng là 30 tháng (hợp đồng có hiệu lực từ ngày 03-9-2007).

Đến thời điểm thanh tra, tổng giá trị Công ty Gang thép Thái Nguyên đã thanh toán cho dự án là 4.421,522 tỷ đồng; tổng dư nợ gốc, lãi vay ngân hàng phải trả là 3.896,838 tỷ đồng, có nghĩa hiện tại số tiền lãi vay phải trả là trên 40 tỷ đồng/tháng.

Tiền đã trao khi chưa… thấy ‘nồi cháo’!

Tuy nhiên vấn đề ở đây là những khoản chi trả đó lại thuộc chuyện ‘chưa múc cháo, tiền đã trao’, trong đó thanh toán cho MCC trên 92% giá trị hợp đồng, song các hạng mục của dự án đều chưa hoàn thành, và đến năm 2013 thì MCC cùng các nhà thầu đã dừng thi công.

Không chỉ vậy, Công ty Gang thép Thái Nguyên còn tốt bất thường khi đã thanh toán dùm đối tác MCC tiền thuế là 11,6 triệu USD, thanh toán chi phí xếp dỡ, bảo quản thiết bị là 4,737 tỷ đồng, vượt giá trị hợp đồng, trong khi MCC chưa chuyển đủ thiết bị, cung cấp nhiều máy móc thiết bị sai khác về xuất xứ, thông số kỹ thuật, không phù hợp với quy chuẩn Việt Nam với giá trị xác định bước đầu lên tới 38,8 triệu USD, gồm 42 xe ô tô là 1,033 triệu USD, 5 đầu máy toa xe là 5,4 triệu USD…. Hiện một số thiết bị đã rỉ sét, hư hỏng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ, chất lượng dự án.

Một khó hiểu khác, vẫn theo đánh giá của Thanh tra Chính phủ, Công ty Gang thép Thái Nguyên đã ký hợp đồng EPC [**] với MCC nhưng lại không ràng buộc cụ thể về tiến độ thực hiện, không quy định tiêu chuẩn kỹ thuật, không phê duyệt và kiểm soát chặt chẽ tiến độ tổng thể của Dự án.

Chính lẽ đó nên sau 18 tháng kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực, MCC không thực hiện nhưng Công ty Gang thép Thái Nguyên không thể vận dụng, hay áp dụng được điều khoản phạt hợp đồng nào đã ký với MCC.

Tên gọi đúng: tham nhũng?

Đáng chú ý là gần hai năm trước, Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ, tài liệu cho Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an vào ngày 14-11-2017, gồm: Việc các quan chức từ phía Việt Nam có liên quan trong việc ký các Biên bản thỏa thuận phân chia công việc Phần C, chuyển một số phần việc từ Phần P sang Phần C; ký hợp đồng giao Tổng công ty cổ phần Xây dựng công nghiệp Việt Nam, các nhà thầu phụ khác thực hiện Phần C; thanh toán theo đơn giá điều chỉnh không đúng hợp đồng EPC làm phát sinh tăng tổng mức đầu tư, gây thất thoát vốn đầu tư.

Việc Tổng giám đốc Công ty Gang thép Thái Nguyên, một số cán bộ liên quan trong việc ký các phụ lục hợp đồng EPC và một số văn bản tiếp nhận nhiều loại máy móc thiết bị không đúng chủng loại, thông số kỹ thuật, nguồn gốc xuất xứ hàng hóa không đúng hợp đồng EPC, tiêu chuẩn về quản lý chất lượng hàng hóa, đã gây bất lợi cho Công ty Gang thép Thái Nguyên, ảnh hưởng đến chất lượng công trình. Do đó nếu MCC và Công ty Gang thép Thái Nguyên không xử lý sẽ gây thất thoát vốn đầu tư.

Tương tự, chuyện Tổng giám đốc Công ty Gang thép Thái Nguyên, một số cán bộ liên quan trình, phê duyệt và thanh toán nhiều khoản tiền cho MCC, các nhà thầu phụ, các tổ chức tư vấn, vi phạm quy định, nếu MCC và Công ty Gang thép Thái Nguyên không xử lý sẽ gây thất thoát vốn đầu tư

Ngoài ra việc Tổng công ty cổ phần Xây dựng công nghiệp Việt Nam lập dự toán Phần C theo đơn giá điều chỉnh, báo cáo các bộ, ngành, Thủ tướng Chính phủ thiếu căn cứ; vi phạm hợp đồng thực hiện Phần C, chậm tiến độ dự án, phát sinh tăng tổng mức đầu tư, bán thầu hưởng phí trái pháp luật.

Có đúng là Công ty Gang thép Thái Nguyên đã ‘ngờ nghệch’ khi ký hợp đồng với nhà thầu Trung Quốc; hay đó thực chất là câu chuyện của tham nhũng, của ‘bánh ít đi – bánh quy lại’?

Giới chuyên gia tài chính cho rằng nguyên nhân chính ở đây, là một khi đã sử dụng vốn vay của Trung Quốc, thì lẽ đương nhiên dẫn đến việc nhà thầu Trung Quốc trúng thầu nhiều ở Việt Nam.

Nguyễn Cao – Nghiệp đoàn báo chí Việt Nam

 + Chú thích:

[*] Có thể tải văn bản này tại https://drive.google.com/file/d/1Ic7XWzTMJOLiF-J5gF9bsTmpnf0emGM2/view?usp=sharing

[**] Hợp đồng Thiết kế – Cung ứng vật tư thiết bị – Xây lắp, gọi tắt là Hợp đồng EPC (Engineering – Procurenment – Construction), để qua đó đưa công trình vào vận hành khai thác một cách đồng bộ, hoàn chỉnh. Hình thức hợp đồng này đã được áp dụng cho toàn bộ dự án như: Nhiệt điện Uông Bí, Nhiệt điện Phú Mỹ 2,1; Thuỷ điện Nà Hang…, hay áp dụng cho một số gói thầu của dự án như tại Nhà máy lọc dầu Dung Quất, nhiệt điện Phả Lại II…

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s