Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể trong một phiên trả lời chất vấn tại quốc hội
Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể trong một phiên trả lời chất vấn tại quốc hội

Đến nay dễ thấy rằng các chủ doanh nghiệp được trao quyền thu phí giao thông đường bộ, từ phương thức BOT đến vốn trực tiếp từ ngân sách, họ đều tự cho mình cái quyền của những ông vua vùng. Chắc chắn các thế lực đủ sức khuynh đảo chính trị này phải ở tầm… ủy viên trung ương đảng (!?) 

Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC, Vietnam Expressway Corporation) đã tự ý ban hành những quyết định bất chấp quy phạm pháp luật, về chuyện cấm đoán người dân quyền đi lại như ở bài viết hôm 13-2 trên trang Nghiệp đoàn báo chí là một ví dụ.

Trách nhiệm của bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải đến đâu?

Nhìn lại toàn bộ nội dung 5 vấn đề về đầu tư giao thông được Thanh tra Chính phủ nêu ra trong văn bản số 2222/TB-TTCP (1), cho thấy đến nay phía bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải dường như chưa thể hiện quyết tâm chấn chỉnh những sai phạm, đặc biệt là yêu cầu thu phí tự động giao thông đường bộ đã không được chấp hành, tạo cơ hội cho lũng đoạn chính sách mà cụ thể là chuyện gian lận số thu tại trạm thu phí trên cao tốc thành phố Hồ Chí Minh – Trung Lương của Công ty Yên Khánh đã bị cơ quan cảnh sát điều tra khởi tố hồi đầu năm nay.

Sau những ngày nghỉ tết Kỷ Hợi, trước hàng loạt những dấu hiệu sai phạm của các trạm thu phí giao thông đường bộ đang bị người dân và báo chí phanh phui, trả lời chất vấn của giới truyền thông, ông Tô Nam Toàn, Vụ trưởng Khoa học Công nghệ Môi trường và Hợp tác Quốc tế (Tổng cục Đường bộ, Bộ Giao thông Vận tải), ‘đổ thừa’ chuyện nhiều chủ đầu tư không thực hiện thu phí tự động là do chính sách chưa hợp lý.

“Hiện, quy định về thu phí tự động không dừng liên quan tới rất nhiều văn bản, quy định. Tổng cục Đường bộ đang xây dựng Thông tư về thu phí tự động không dừng. Đồng thời, chúng tôi cũng báo cáo Bộ Giao thông Vận tải kiến nghị Thủ tướng sửa Quyết định 07/2017; kiến nghị sửa Nghị định 46 về xử lý vi phạm hành chính, để có chế tài xử lý với nhà đầu tư BOT, nhà dịch vụ thu phí, chủ phương tiện không thực hiện nghiêm thu phí tự động. Đồng thời, chúng tôi kiến nghị Thủ tướng giao Ngân hàng Nhà nước xây dựng, hoàn thiện quy định về kết nối thanh toán giữa tài khoản chủ phương tiện với tài khoản đơn vị thu phí không dừng; hóa đơn thanh toán điện tử. Để thanh toán phí tự động đơn giản, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp. Hy vọng năm nay sẽ kết nối được cổng thanh toán ngân hàng”. Ông Tô Nam Toàn biện minh.

Hiện cả nước có gần 4 triệu ô tô nhưng chưa tới 700.000 xe dán thẻ trả phí tự động (ETC). Chủ phương tiện lý giải là vì không thấy nhiều làn ETC nên không dán. Trong khi đó, doanh nghiệp BOT đưa lý do biện hộ cho việc chậm triển khai ETC như năng lực của nhà cung cấp dịch vụ ETC chưa đáp ứng được phương án tài chính của BOT, tỉ lệ sử dụng ETC chưa cao nên chưa triển khai. Và cơ quan quản lý chuyên trách là Tổng cục Đường bộ thì nói rằng có nguyên nhân từ chính sách chưa phù hợp.

Bà Nguyễn Thị Hoài Phương, phó giám đốc Công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật đường cao tốc Việt Nam (VEC E) lý giải về việc đã thu phí bao năm qua nhưng tuyến cao tốc thành phố Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Dây chỉ có 1 cửa ra cho làn ETC, như sau: “Đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí tự động mà chúng tôi phối hợp, đang trong quá trình thử nghiệm và sẽ đưa vào áp dụng trong thời gian tới. Các trạm thu phí trên tuyến Quốc lộ đều có 1 làn sau đó người ta mới tiếp tục, đường cao tốc của chúng tôi cũng vậy”.

Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Trọng Hòa, Viện nghiên cứu phát triển Việt Nam, nguyên giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, các BOT chậm triển khai thu phí tự động mấu chốt là sợ minh bạch, sợ công khai. “Không ít BOT giao thông có dấu hiệu của lợi ích nhóm, họ cố tình giấu bớt doanh thu thực để được nộp thuế ít và được kéo dài thời hạn thu phí. Vì vậy, nếu triển khai thu phí tự động thì doanh số thực sẽ được sáng tỏ. Khi đó cơ quan chức năng căn cứ vào doanh thu thực này để thu thuế và giảm thời hạn thu phí nên họ sợ”. Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Trọng Hòa nói.

Vì không lắp hệ thống thu phí tự động, nên doanh thu tiền mặt của các BOT được chính các doanh nghiệp tự thu và tự khai báo với cơ quan nhà nước. Trong khi việc kiểm tra của các cơ quan chức năng chỉ mang tính định kỳ vài năm/lần.

Nóng nhất là vụ cướp 2,2 tỷ đồng của một ca trực tại trạm thu phí cao tốc thành phố Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây hôm Tết Kỷ Hợi vừa rồi, đã làm dư luận nghi ngờ doanh thu của trạm thu phí này có thể lên đến 6 tỷ đồng/ngày, chứ không phải hơn 3 tỷ đồng/ngày như báo cáo.

Câu hỏi lớn nhất đặt ra là có phải phía Tổng cục Đường bộ và bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải đã vì ‘bánh ít đi, bánh quy lại’, nên bất chấp đòi hỏi của thực tế, tiếp tục chọn giải pháp ‘câu rê’ kéo dài thời gian đến hạn định 31-12-2019 cho các trạm thu phí ETC, như yêu cầu ở Quyết định số 07/2017/QĐ-TTg và Chỉ thị số 06/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ?

Nguyễn Cao– Nghiệp đoàn báo chí Việt Nam

(1)  Xem bài Vì sao các chủ trạm thu phí giao thông đường bộ lại là những ông vua vùng?:

https://nghiepdoanbaochi.org/2019/02/14/vi-sao-cac-chu-tram-thu-phi-giao-thong-duong-bo-lai-la-nhung-ong-vua-vung/

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s