Untitled
Bob Woodward, bên phải và Carl Bernstein, bên trái, giải thưởng Pulitzer Mỹ năm 1973

Tâm Don

Báo chí nhà nước Việt Nam luôn sốt sắng thông tin về việc báo chí Mỹ và phương Tây chỉ trích và tấn công mạnh mẽ những người đứng đầu các quốc gia này. Tại sao lại thế? 

Cách đây mấy tháng, hệ thống báo chí nhà nước rầm rập thông tin về cuốn sách  Fear: D. Trump In The White House – Nỗi Sợ: D. Trump Trong Nhà Trắng của nhà báo Bob Woodward- người hai lần được giải thưởng báo chí uy tín nhất thế giới Pulitzer. Có cảm giác, những thông tin này định hướng đến người đọc một nhận thức: Donald Trump là một vị tổng thống tồi tệ. Có thật vậy không?

Mới vào nghề báo được 01 năm, Bob Woodward đã đoạt giải Pulitzer với loạt bài điều tra về vụ Watergate(nên nhớ, trong thực tế báo chí Mỹ, bài điều tra nhiều khi chỉ là bản tin 500 chữ). Donald Trump không phải là tổng thống duy nhất bị Bob Woodward phơi bày trên trang sách. Năm 2001, B. Woodward đã viết cuốn Plan of Attack- Kế Hoạch Tấn Công, cáo buộc Tổng thống Bush đã dẫn đến chiến tranh Iraq. Năm 2012, B. Woodward viết cuốn The Price of Politics- Cái Giá Của Chính Trị, viết về Tổng thống Obama với những chính sách tài chính tồi tệ. Làng báo Mỹ gọi Bob Woodward là hung thần của các tổng thống.

Tại sao tổng thống thống Mỹ lại là đối tượng chỉ trích, tấn công của Bob Woodward? Rất đơn giản, một nhà báo giỏi chỉ có thể khẳng định được mình thông qua các chỉ trích người quyền lực nhất nước Mỹ chứ không phải là chỉ trích những quan chức làng nhàng. Luật pháp tiến bộ và tự do báo chí ở Mỹ đảm bảo cho việc chỉ trích ấy, không bỏ tù hoặc sách nhiễu người viết sách báo. Hơn nữa, các cuốn sách chỉ trích bao giờ cũng mang đến cho người viết rất nhiều tiền.

Và có một thực tế hiển nhiên là, không có một tổ chức nhà nước nào hay một tổ chức phi chính phủ nào ở Mỹ được thành lập hay chỉ định để thẩm định tính ĐÚNG- SAI trong các cuốn sách của Bob Woodward. Cũng như các cuốn sách xã hội khác, các cuốn sách của Woodward chỉ là HAY- DỞ, BÁN CHẠY- KHÔNG BÁN CHẠY, không có chuyện ĐÚNG- SAI, CHÍNH XÁC- KHÔNG CHÍNH XÁC.

Làm cho tổng thống hay các chính trị cao cấp điên đầu là ước muốn cháy bỏng của các nhà báo Mỹ. Tìm ra đôi điều vụn vặt hoặc nhiều hơn thế để chỉ trích tổng thống hay các chính trị gia cao cấp là khao khát tột cùng của các nhà báo Mỹ. Một đơn vị truyền thông không đủ can đảm để chỉ trích tổng thống là một đơn vị truyền thông không có uy tín đối với công chúng. Và còn một điều đặc biệt khác, trong nhận thức của người dân Mỹ, nếu tổng thống Mỹ không bị báo chí chỉ trích, đó là một tổng thống yếu hèn không đủ phẩm chất để ứng phó và xử lý rủi ro.

Tháng 12-2017, Tổng thống Donald Trump cũng bị báo chí đồng loạt chỉ trích với những ngôn từ hết sức mạnh mẽ mà những bạn đọc ở xứ sở không có tự do báo chí không thể tưởng tượng được.

Vào lúc 9 giờ 30 ngày 13-12( giờ New York), một tờ báo lớn của Mỹ là USA Today đã ngay lập tức tấn công trực diện vào Tổng thống Trump bằng cách cho đăng tải bài xã luận “Sự đê mạt của Trump liệu có chạm đáy?”. Đây là bài xã luận được coi là điển hình- tiêu biểu trong các bài xã luận chỉ trích và tấn công tổng thống từ trước đến nay. Người viết xin được trích một số đoạn trong bài viết này.

Tổng thống mà gọi thượng nghị sĩ là gái điếm thì không đáng dọn dẹp nhà vệ sinh trong thư viện của tổng thống Obama hay đánh giày cho George W. Bush: Quan điểm của chúng tôi

…Mặt khác, Donald Trump là người khủng khiếp có một không hai. Hành vi kinh tởm của ông ta có tính hủy hoại đối với công tác quản trị được mọi người chia sẻ, dựa trên các giá trị chung và sự đồng ý của người bị trị.

Ông ta đối xử với Gillibrand hạ đẳng đến mức nào không làm ai ngạc nhiên. Trong quá trình vận động tranh cử, khi bị cáo buộc về hành vi quấy rối tình dục hoặc lạm dụng tình dục phụ nữ trong quá khứ, phản ứng của Trump là coi thường những người cáo buộc ông ta. Tháng 10 năm ngoái, Trump nói rằng trong hàng chục năm qua, ông ta chưa bao giờ lôi Jessica Leeds lên máy bay: “Xin hãy tin tôi, cô ấy không phải là sự lựa chọn đầu tiên của tôi, tôi có thể nói với các vị như thế”. Trump chế nhạo một người tố cáo khác, cựu phóng viên của tờ People, Natasha Stoynoff, “Xin hãy kiểm tra Facebook của cô ta, rồi các vị sẽ hiểu”. Những người nổi tiếng và các chính trị gia cũng từng bác bỏ các cáo buộc, nhưng không người nào hành động theo lối hạ đẳng đến mức nói rằng những người cáo buộc họ chưa hấp dẫn đến mức được sờ mó.

Nếu có thể coi lịch sử trong giai đoạn gần đây là bản hướng dẫn thì sự khủng khiếp có một không ai của thời đại Trump trong nền chính trị Mỹ sẽ trở nên ngày càng xấu hơn. Sự thiếu đạo đức và đơn giản là thiếu nhân cách của Trump đã được thể hiện rất rõ trong suốt 11 tháng ông ta làm tổng thống.

….Quốc gia này không tìm kiếm và cũng không mong đợi có các tổng thống hoàn hảo, và một số vị chắc chắn là có nhiều khiếm khuyết. Nhưng một vị tổng thống thể hiện thái độ không tôn trọng sự thật, không tôn trọng đạo đức, không tôn trọng những trách nhiệm căn bản của công việc và không có thái độ lịch thiệp đối với người khác là không có khả năng thực hiện được những điều kiện làm cho nước Mỹ trở thành vĩ đại”

Không chỉ có nhà báo Bob Woodward chỉ trích và tấn công D. Trump. Nhà báo Michael Wolff vào đầu năm 2018 này cũng đã xuất bản cuốn sách Fire and Fury(Bão Lửa Và Cuồng Nộ), mô tả tổng thống Trump như “một đứa trẻ to xác tỏ ra biết tuốt, không thích lắng nghe mà chỉ thích nói, thích được nịnh nọt, dễ bị tác động, hay thay đổi, không thích đọc bất cứ thứ gì, chỉ xem TV hoặc ảnh, thích trả thù ai làm trái ý, hay quyết định bốc đồng và nực cười, thích nói linh tinh trên Twitter…”.

Tấn công các chính trị gia cao cấp và chính quyền đã trở thành phẩm tính của báo chí Mỹ nói riêng và báo chí trong các quốc gia dân chủ nói chung, đã trở thành yêu cầu nội tại cấp thiết của các nhà báo giỏi và dũng cảm.

Để bảo vệ tự do báo chí, các đời tổng thống Mỹ, các chính trị gia cao cấp và các cấp chính quyền Mỹ thường không tiến hành công kích trực diện vào báo chí, và dĩ nhiên là không tiến hành kiện báo chí ra tòa án. Họ chấp nhận các chỉ trích như một phần của công việc. Vào giữa năm 2016, trong chuyến công du đến Việt Nam, Tổng thống B. Obama đã nói:” Tôi bị chỉ trích hàng ngày, và điều đó làm cho tôi và nước Mỹ trở nên mạnh mẽ hơn”.

Giáo sư Jane Kirtley (người Mỹ) đã viết: “Một nền báo chí tự do cũng có thể có khiếm khuyết và đôi khi không đáp ứng được hết những gì người ta kỳ vọng về nó. Nhưng những nền dân chủ đang phát triển khắp thế giới vẫn hàng ngày chứng tỏ rằng họ có đủ dũng khí và tự tin để chọn sự hiểu biết hơn là ngu dốt, chọn sự thật hơn là những thông tin tuyên truyền, bằng cách chấp nhận và áp dụng lý tưởng về báo chí tự do. Sống với tự do báo chí không dễ. Nhưng tôi biết rằng tôi sẽ không thể sống nếu không có điều đó”. Cũng như giáo sư Jane Kirtley, các tổng thống Mỹ đều chọn sự thật, tôn trọng tự do báo chí, tự do ngôn luận và tự do tư tưởng.

Bao giờ báo chí Việt Nam biết chỉ trích và tấn công những người đứng đầu đất nước?

Bài viết thuộc Chương trình đào tạo phóng viên  do Nghiệp đoàn báo chí Việt Nam tổ chức. Xem chi tiết về chương trình này tại đây: https://goo.gl/ks2fV8

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s