Một cuộc đình công của công nhân nhà hàng ở Nhật Bản năm 2014
Một cuộc đình công của công nhân nhà hàng ở Nhật Bản năm 2014

Nhà báo Thanh Hà- Nghiệp  đoàn báo chí Việt Nam cung cấp kiến thức sơ lược cho những ai muốn chọn dấn thân vào hoạt động nghiệp đoàn để đấu tranh cho quyền lợi của người lao động Việt Nam. 

I.  Ý niệm đầu tiên về nghiệp đoàn

Nhắc đến “nghiệp đoàn” chắc nhiều bạn không rõ, vì ở Việt Nam không mấy ai sử dụng thuật ngữ này. Tuy nhiên, nếu nói đến “Công đoàn” thì gần như ai cũng biết. Bởi thuật ngữ “Công đoàn” dường như sử dụng trên mặt bằng diện rộng từ các đơn vị nhỏ nhất đến các đơn vị lớn nhất như Trường học, các đơn vị phường/xã, các cơ quan, xí nghiệp và các Tổ chức đoàn thể quy mô khác. Từ “nghiệp đoàn” hay còn gọi là “Công đoàn” (*) là tổ chức do người lao động lập nên với mục đích đòi quyền lợi cho người lao động. Ở Anh quốc, cách đây gần 300 năm đã xuất hiện các nghiệp đoàn để bảo vệ quyền lợi cho người lao động ở quốc đảo này. Từ mô hình nghiệp đoàn Anh, các nghiệp đoàn tại nhiều nước trên thế giới đã ra đời. Như vậy, ngược dòng thời gian chúng ta đã nhận thấy tôn chỉ mục đích hoạt động của Nghiệp đoàn và hiệu quả thực tế đạt được.

II. Lợi ích thực tiễn cho mọi người

Người lao động ghi danh vào một nghiệp đoàn thì sẽ được nghiệp đoàn đó phục vụ nhiều hình thức tiện lợi, hấp dẫn, tin tức luôn mới và nóng nhưng mang tính chuẩn đáng – xác thực.

Ngoài ra, nghiệp đoàn với mọi đối tượng cảm tình viên, không kén chọn bất kể một ai, mọi người đều có những phần thưởng bằng tiền (nhuận bút) từ những khả năng hiểu biết khác nhau. Điều này dễ tạo nên làn sóng hút mọi người vào Nghiệp đoàn một cách tình nguyện và quy mô diện rộng.

Nghiệp đoàn là một sân chơi, một gia đình cho các công nhân cùng ngành nghề. Họ có nơi để góp tiếng nói cộng đồng, được Nghiệp đoàn lắng nghe, cổ vũ, bảo vệ lợi ích chính đáng và được bảo hộ bởi tiếng nói cộng hưởng.

 

III. Các loại hình phương pháp cần được vận hành

Để các nghiệp đoàn có thể phát huy được vai trò nòng cốt, truyền tải thông tin tri thức kịp thời đến người dân, người lao động trong cả nước thì việc đầu tiên chúng ta cần “không phải là quy mô mở rộng” mà chính là “giá trị kết quả tối ưu” cho mọi người khi đến với nghiệp đoàn. Khoan vội hướng người dân, người lao động đến với kim chỉ nam mà chúng ta trên đường lưu dấu, đừng mang cảm giác nguy hiểm mà không ai dám tới, tránh cho họ thấy bất cập hay trở ngại. Chỉ riêng những người đã ở lại càng lâu trong nghiệp đoàn thì mới càng sâu sắc hơn rõ chi tiết, sứ mệnh nghiệp đoàn đó. Hãy cho người dân, người lao động, học sinh – sinh viên hay tất thảy mọi người thấy giá trị họ có được, nhận được khi đến với nghiệp đoàn là cái gì? Từ người đang bị áp bức, đang nhận lấy bất công, cho đến người dân bình thường không muốn dính líu đến chuyện chính trị – xã hội vẫn có thể hòa vào cùng nghiệp đoàn cho các hoạt động nhân sinh. Tránh cho họ thấy sự rủi ro khi tham gia vào nghiệp đoàn, cho họ điều tốt đẹp trước mắt rồi nghiệp đoàn sẽ nhận lấy về một con số đáng kể. Tuyệt đối không giao những việc nhiều rủi ro cho các thành viên mới.

Vậy, phương pháp nào mang lại giá trị đó. Thanh Hà xin chia sẻ một số kinh nghiệm như sau:

1. Chia sẻ những bài viết ở một số báo đã lên tiếng bảo vệ người dân, người lao động. Kèm theo vài ghi chú, trích từ bài viết mà có ý nghĩa chung nhất cho bài nhằm tạo điểm nhấn cho người đọc thấy được nội dung cốt lõi trước.
2. Đi kèm với báo viết điện tử là việc chuyển biến từ thuật ngữ báo văn bản điện tử sang báo hình ảnh phiếm họa. Đa dạng hóa truyền tin, đưa tin, lột tả tin để những người không biết chữ cũng sẽ hiểu ít, nhiều.
3. Mở rộng sang cả hình thức báo nói (báo phát thanh) kết hợp tiếng động cùng âm nhạc nhằm phục vụ cho cả những người bận rộn. Những người không có thời gian cầm máy đọc vẫn có thể nghe khi làm móng, thợ may, thợ tiện, công nhân, người nội trợ trong bếp hay trên ruộng, . . . Báo phát thanh sẽ là loại hình đưa tin nhanh, xung kích hơn, sử dụng ngôn từ giàu sắc thái để lột tả cái thực của đời thường.
4. Chuyên mục bạn đọc: Có phần tin nhắn trả lời trực tuyến trên trang hoặc phần nhận câu hỏi của độc giả thông qua số điện thoại và email. Việc đăng ký với độc giả nên tránh rườm rà, bỏ luôn cả phần hỏi mật khẩu. Khi Nghiệp đoàn trả lời thì tin sẽ báo về điện thoại để khách hàng biết mà truy cập email xem nội dung câu trả lời từ câu hỏi của họ.
5. Chuyên mục tài năng nhằm lôi cuống người dân, người lao động, sinh viên, học sinh, các em thiếu nhi vào tất cả các chương trình tham gia có thưởng của Nghiệp đoàn. Như việc mở các chương trình thi viết chữ đẹp 1 năm 2 lần; Thi vẽ đẹp mỗi tháng một đề tài; Thi hình ảnh đẹp, hình ảnh nghệ thuật tổ chức 3 tháng 1 lần; . . .
6. Chuyên mục sáng tạo: Hiện tại có các hoạt động viết thơ – văn – truyện ngắn – truyện cười – truyện ngụ ngôn và các bài có tính chuyên ngành đi vào lối sống hiện thực hay những bài viết về thực trạng xã hội mà cá nhân nào đó đang là vấn nạn, . . . Góp phần mang lại cho công chúng niềm vui nho nhỏ nhưng mang lại cho trang báo Nghiệp đoàn càng phong phú và phổ biến.
7. Chuyên mục học tập nhằm lưu trữ những video mang tính giáo dục các lớp kỹ năng như vẽ, may mặc, làm hoa, trang trí, giao tiếp, học tập, . . . Các thủ thuật trên máy tính như phần mềm về Microsoft Word, Đồ họa cho trẻ em và người đi làm, Phần cứng báo lỗi, . . .
8. Chuyên mục khám phá nhằm giới thiệu các nền văn hóa đặc trưng trong nước và cả quốc tế. Những khu du lịch, khách sạn, thức ăn từng nơi như thế nào? Có những nơi nào đáng tin cậy để đến, nơi nào có món ngon và phải chăng để ăn, những mô hình vui chơi nào làm cho người chơi hứng thú và thỏa mái? Những câu nói đặc trưng tại mỗi vùng miền đó là gì? Điều gì nên nói, nên làm và điều gì không?. Nếu có vấn đề không hay xảy ra thì phải liên hệ ai, cơ quan chức năng nào hay số đường dây nóng nào? . . . Cho mọi người một ít kinh nghiệm hiểu biết và đầy lý thú cho cuộc hành trình mà họ đang và muốn tiến bước.

 

IV. Lợi ích thực tiễn cho Nghiệp đoàn

Xã hội Việt Nam hiện nay đang trong thời kỳ suy thoái về mọi mặt từ kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học kỹ thuật, an ninh quốc phòng, bệnh viện và đặc biệt là hệ thống giáo dục. Trước tình hình thế giới trên nền khoa học công nghệ cao và cũng trước một nền móng hòa bình nhưng người dân, người lao động trong nước Việt bị kìm kẹp về mặt ngôn luận, tự do phê phán, đòi công bằng, đòi hợp pháp, biện luận thời cuộc xã hội hiện tại.

Vậy nên bất kể một Nghiệp đoàn độc lập nào bây giờ cũng là bán hợp pháp trong mắt của nhà cầm quyền. Vì thế Nghiệp đoàn báo chí Việt Nam, hay Nghiệp đoàn sinh viên Việt Nam, Nghiệp đoàn giáo chức Việt Nam, Nghiệp đoàn y tế Việt Nam. . . đã và đang hoạt động ở mức bán công khai và tự do trong trách nhiệm như đúng vai trò cốt lõi lúc ra đời.

Trách nhiệm của Nghiệp đoàn trong xu thế xã hội hiện thực là rất nặng nề, cần có những con người đủ tài – đủ sức, mưu  – dũng song toàn để tùy cơ ứng biến, chuyển biến tình hình, uyển chuyển trong mọi tình huống để bảo vệ an sinh cho cả một tầng lớp lao động đang vận hành cho cơ chế mới, thời cuộc mới. Ngày nay, với thành phần tri thức rộng mở nên việc đào tạo hàng loạt cán bộ ưu tú cho tổ chức nghiệp đoàn là một việc dễ dàng chứ không khó khăn và mất nhiều thời gian như năm xưa. Thay vì đề ra việc “vô sản hoá” – đi vào các xí nghiệp hầm mỏ, đồn điền để vận động giáo dục công nhân vào tổ chức nghiệp đoàn thì tôi xin chia sẻ một vài phương pháp hành động online để tổ chức Nghiệp đoàn lao động độc lập cho thời cuộc hiện tại. Tuy nhiên, các mối đe dọa từ giới chủ vẫn còn đó đối với những cán bộ nghiệp đoàn ở Việt Nam, y như từ thời kỳ đầu đối với các nghiệp đoàn ở vương quốc Anh. Những người đấu tranh cho quyền lợi công nhân có thể đối diện với rủi ro khung hình, tù tội mà các cơ quan công quyền đang thực thi mệnh lệnh. Do đó, cần đãi ngộ đặc biệt đối với những nhà hoạt động nghiệp đoàn độc lập tại Việt Nam. Nguồn kinh phí này ở đâu ra? Càng có đông thành viên tham gia và đóng nguyệt liểm hàng tháng, ngân sách nghiệp đoàn sẽ càng tăng lên và đời sống của cán bộ nghiệp đoàn được nâng cao, yên tâm công tác. Có như vậy, cán bộ nghiệp đoàn mới toàn tâm toàn ý cho một nghiệp đoàn triển vọng và phục vụ tốt hơn cho những người lao động xung quanh.

Thời gian không lâu, mỗi một người dân Việt Nam sẽ có nhiều nghiệp đoàn để lựa chọn gia nhập. Tiếng nói của các nghiệp đoàn sẽ vững vàng vượt đỉnh Everest Việt, thúc giục giới chủ và chính phủ phải cải thiện đời sống cho công nhân.

Thanh Hà

Chú thích:

(1) Từ “công  đoàn” ở Việt Nam đang  được hiểu là liên minh liên kết giữa các nghiệp đoàn. Vì vậy, chúng tôi đề xuất dùng cách gọi “liên đoàn lao động” thay cho “công đoàn lao động” để tránh nhầm lẫn không cần thiết cho người dân.

(2) Loạt bài giới thiệu lịch sử nghiệp đoàn ở vương quốc Anh: https://nghiepdoansinhvien.org/2018/07/17/lich-su-phong-trao-nghiep-doan-o-nuoc-anh-ky-1-phap-lenh-ve-nguoi-lao-dong-nam-1349/

Đăng lần đầu 18h56 ngày 06/02/2019- Cập nhật mới nhất 19h34 ngày 06/02/2019. Bài viết thuộc Chương trình đào tạo cán bộ nghiệp đoàn do Nghiệp đoàn báo chí Việt Nam tổ chức. Xem chi tiết về chương trình này tại đây: https://goo.gl/NejyS4

Advertisements

One thought on “Lợi ích của việc tham gia các nghiệp đoàn độc lập

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s