Tiến sĩ Phạm Đình Bá- đại học Toronto, Canada

Xã hội dân sự tác động đến tham nhũng như thế nào? Câu hỏi này đã trở thành một chủ đề nghiên cứu quan trọng với nhiều hàm ý trong thiết lập chính sách về giảm thiểu tham nhũng trong chính phủ. Theo Ngân hàng Thế Giới, tham nhũng là “trở ngại lớn nhất đối với phát triển kinh tế và xã hội.”(1) Tham nhũng làm suy yếu niềm tin của công chúng trong chính phủ, lãng phí tài nguyên công cộng và cản trở việc quản lý tốt để đáp ứng các mục tiêu xã hội quan trọng, như giảm nghèo đói, chăm sóc sức khỏe của toàn dân và an toàn công cộng.

Không Có Tiêu Đề160-2.jpg

Một giáo sư về các vấn đề quốc tế tại Đại học Pittsburgh Hoa Kỳ đã nghiên cứu về mối quan hệ giữa tham nhũng và xã hội dân sự.(2) Ông phân tích dữ liệu từ hai mẫu dữ liệu về xã hội dân sự và tham nhũng: môt nguồn dữ liệu bao gồm 40 nước về quy mô ngành phi lợi nhuận, và một nguồn dữ liệu hàng năm về xã hội dân sự trong 118 nước. Nguồn dữ liệu thứ hai bao gồm dữ liệu trong 11 năm, từ năm 2000 đến 2010.

Tham nhũng được định nghĩa là “sự lạm dụng quyền lực của người có trách nhiệm công cọng để phục vụ lợi ích tư nhân”(3). Định nghĩa này phù hợp với hầu hết các nghiên cứu xuyên quốc gia về tham nhũng. Tác giả đo lường mức tham nhũng bởi Chỉ số Minh Bạch và Nhận thức Tham Nhũng Quốc tế (CPI). Chỉ số CPI dựa trên nhận thức của tham nhũng khu vực công ở các quốc gia khác nhau từ một số khảo sát của các chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp.

Xã hội dân sự — được định nghĩa ở đây là các tổ chức và các mạng không chính thức “nằm giữa gia đình, nhà nước và thị trường mà trong đó mọi người liên kết tự nguyện để thúc đẩy các lợi ích chung” (4). Tác giả đo lường sức mạnh xã hội dân sự theo hai cách. Phương pháp đầu tiên (đo lường số 1) là tổng số việc làm trong các ngành nghề phi lợi nhuận, bao gồm cả lao động tình nguyện (với tính toán về trả lương tương đương) và lao động toàn thời gian. Các đo lường nầy là từ Dự án so sánh ngành phi lợi nhuận bởi Đại Học Johns Hopkins Hoa Kỳ (5). Phương pháp đo lường thứ hai là chỉ số của Freedom House về “một xã hội dân sự phát triển tốt”. Đây là một thước đo rộng hơn so với phương pháp đo lường số 1, cung cấp những hiểu biết sâu sắc về tác động đến tham nhũng bởi các biến đổi trong sức mạnh của xã hội dân sự theo thời gian.(6)

Bài nghiên cứu cũng tập trung vào việc tìm hiểu ảnh hưởng của tự do báo chí trong mối quan hệ giữa xã hội dân sự và tham nhũng. Kiểm tra tác động của cả xã hội dân sự và tự do báo chí về tham nhũng là quan trọng bởi vì có những bổ sung cơ bản giữa hai động thái nầy. Ví dụ, theo Ngân hàng Thế giới (1997), xã hội dân sự và các phương tiện truyền thông là rất quan trọng để tạo ra và duy trì một bầu không khí trong đời sống công cộng mà có khả năng ngăn ngừa gian lận và tham nhũng.  

Trong bài nghiên cứu, tiềm năng của tự do báo chí được đo lường bằng hai chỉ số khác nhau: Chỉ số Tự do Báo chí của Freedom House và thành phần Môi trường Chính trị của Freedom House. Chỉ số Tự do báo chí bao gồm ba thành phần: môi trường pháp lý, chính trị và kinh tế. Theo Freedom House (2011), Môi trường Chính Trị đánh giá “mức độ kiểm soát chính trị đối với nội dung của phương tiện truyền thông. Các vấn đề được kiểm tra bao gồm sự độc lập của ban biên tập của cả phương tiện truyền thông nhà nước và tư nhân; tiếp cận thông tin và nguồn; kiểm duyệt chính thức và tự kiểm duyệt; sự sống động của các phương tiện truyền thông và sự đa dạng của các tin tức trong mỗi quốc gia; khả năng của cả phóng viên nước ngoài và địa phương để trang trải tin tức một cách tự do và không bị quấy rối; và sự đe dọa an ninh của các nhà báo bởi chính phủ hoặc các diễn viên khác dưới sự điều hành của chính phủ, bao gồm cả giam giữ và giam giữ tùy tiện, các cuộc tấn công bạo lực và các mối đe dọa khác.”

Kết quả của bài nghiên cứu có thể tóm tắt như sau. Phân tích dữ liệu cho thấy một xã hội dân sự mạnh hơn thường liên quan đến mức độ tham nhũng thấp hơn giữa các quốc gia và theo thời gian, thậm chí sau khi kiểm soát một loạt các nguyên nhân khác nhau liên quan đến tham nhũng. Đồng thời, những tuyên bố về tác động chống tham nhũng của xã hội dân sự để chỉ danh những người tham nhũng và minh bạch trong chính phủ lại phụ thuộc đáng kể vào vào tiềm năng và sức mạnh của tự do báo chí. Trong khi sức mạnh của xã hội dân sự có tác động chống tham nhũng mạnh ở các nước có tự do báo chí nhiều hơn. Ở các nước thiếu tự do báo chí, tác động của xã hội dân sự trong việc ngăn ngừa tham nhũng là không đáng kể.

Bài học rút ra từ nghiên cứu này là một xã hội dân sự mạnh mẽ tạo điều kiện dễ dàng để chống tham nhũng và để minh bạch trước toàn dân trong việc quản lý của công. Tăng cường xã hội dân sự và tự do báo chí làm giảm tham nhũng, thúc đẩy trách nhiệm giải trình trong chính phủ và duy trì phát triển kinh tế.

Phạm Đình Bá

Bài viết thuộc Chương trình đào tạo phóng viên trẻ cho Nghiệp đoàn độc lập do Nghiệp đoàn báo chí Việt Nam tổ chức. Xem chi tiết về chương trình này tại đây: https://goo.gl/VWpifB

Tài liệu:

  1. As stated on the Web site of the World Bank. http://www1.worldbank.org/publicsector/anticorrupt (accessed May 3, 2006).
  2. Nuno S. Themudo. Reassessing the impact of civil society: Nonprofit sector, press freedom and corruption. Governance: An International Journal of Policy, Administration and Institutions, Vol 26, No 1, January 2013 (pap. 63-89).
  3. Transparency International. 2008. “Global Corruption Report 2008.” <http://www.transparency.org/publications/gcr/gcr_2008&gt;. (February 2009).
  4. Anheier, Helmut K. 2004. Civil Society: Measurement, Evaluation, Policy. London: Earthscan.
  5. Salamon, Lester, S. Wojciech Sokolowski and Associates. 2004. Global Civil Society: Dimensions of the Nonprofit Sector. Baltimore, MD: The Johns Hopkins Center for Civil Society Studies.
  6. The index is based on answers to 15 civil liberties questions (60 points), which are grouped into four subcategories: Freedom of Expression and Belief (4 questions, 16 points), Associational and Organizational Rights (3 questions, 12 points), Rule of Law (4 questions, 16 points), and Personal Autonomy and Individual Rights (4 questions, 16 points).
Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s