_103119841_img_7525.jpg

Một nhóm công nhân ở trung tâm sản xuất của Trung Quốc ở Thẩm Quyến đã thử một món rất hiếm trong mùa hè này – họ đã cố gắng tuân theo quy trình pháp lý để thành lập nghiệp đoàn.

Sinh viên đại học đã hỗ trợ rất nhiều cho việc thành lập nghiệp đoàn công nhân độc lập. Nhưng chủ nhân của họ và đảng của gia cấp vô sản liên kết chặt chẽ để đàn áp người lao động và sinh viên bằng bạo lực với các vụ nổ súng, giam giữ, giám sát và đe dọa các án tù nặng.

Công nhân tại nhà sản xuất thiết bị hàn Shenzhen Jasic Technology đã bắt đầu quá trình hình thành một nghiệp đoàn vào tháng Năm 2018. Trong số các khiếu nại lớn nhất của công nhân là chủ hãng áp đặt các khoản tiền phạt mà người làm công phải trả một cách tùy ý trong khi công ty không đóng đủ các số tiền thiếu của công ty vào các quỹ do chính phủ điều hành để giúp cho người lao động trả tiền thuê nhà hoặc ứng trước một phần để mua nhà.

Công nhân tuân theo luật trong việc thành lập nghiệp đoàn, bao gồm yêu cầu và nhận được sự cho phép của các viên chức cấp cao của Liên đoàn các Công đoàn Công Nhân Trung Quốc do đảng chỉ định và kiểm soát, tổ chức duy nhất của công nhân được ủy quyền bởi chính phủ tại Trung Quốc.

Để đối phó với sự gia tăng các tranh chấp lao động, kể từ giữa những năm 2000, Liên đoàn các Công đoàn Công Nhân Trung Quốc đã xây dựng thêm nhiều chi nhánh nơi làm việc, đặc biệt là ở các công ty có vốn đầu tư nước ngoài, thông qua nỗ lực từ trên xuống. Nhưng những công đoàn này nổi tiếng không hiệu quả khi đại diện cho công nhân, thay vào đó tập trung vào việc tổ chức các hoạt động giải trí và cung cấp những món quà nhỏ cho các kỳ nghỉ lễ. Các công đoàn nầy chủ yếu phục vụ quyền lợi của đảng và giai cấp chủ nhân để ngăn chặn sự hình thành của các tổ chức thực sự đấu tranh cho quyền lợi của công nhân.

Hơn nữa, nhiều công ty vẫn chưa có công đoàn hợp nhất trong việc đại diện cho công nhân và bảo vệ quyền lợi của họ, bao gồm công ty Jasic, một công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Thẩm Quyến. Công ty nầy có khoảng 1.000 công nhân tại nhà máy ở Thẩm Quyến.

Sau khi công nhân thu thập chữ ký để thành lập nghiệp đoàn, vào tháng 7 đảng và công ty lên án nỗ lực của họ là bất hợp pháp — và công ty đã nhanh chóng thành lập một liên minh trong nhà máy để ngăn chặn nỗ lực của công nhân.

Jasic thay đổi công việc của những người ủng hộ nghiệp đoàn và sa thải sáu công nhân tích cực trong việc tổ chức nghiệp đoàn. Vào ngày 20 tháng 7, các công nhân bị sa thải đã cố gắng trở lại làm việc, nhưng bị đánh đập và bị bắt đưa đến sở công an. Hai mươi công nhân và những người ủng hộ khác đến đồn cảnh sát để phản đối cũng bị bắt.

“Ông chủ sở hữu hàng tỷ nhân dân tệ [tương đương với hàng trăm triệu đô la Mỹ] trong khi chúng tôi làm việc suốt cả năm chỉ để kiếm được 20 đến 30 ngàn nhân dân tệ [3.000 đô la – 4.000 đô la]”, một nhân viên của Jasic trước đây trong bài phát biểu phản đối. “Có gì sai khi yêu cầu tăng lương và lấy lại các khoản khấu trừ bất hợp pháp từ tiền lương của chúng tôi?”

Nói với công an, cựu nhân viên bị sa thải nói thêm, “Khi ông chủ nói chúng tôi gây rối loạn, các bạn, công an lại tin tưởng họ, không điều tra gì cả mà lao tới nhà máy, đánh chúng tôi và đưa chúng tôi đến đồn công an… Đối với ông chủ và công an, chúng tôi chỉ là như những con kiến lúc nào các vị muốn đạp lên cũng được.”

Cuộc đấu tranh của công nhân Jasic đã thu hút sự chú ý đáng kể ở Trung Quốc. Đòi hỏi của công nhân để thành lập một nghiệp đoàn thường ít xảy ra hơn là yêu cầu tăng lương, trả tiền bảo hiểm hưu trí, hoặc bồi thường liên quan đến việc đóng cửa hoặc dời nhà máy, vốn là tâm điểm của hàng nghìn tranh chấp lao động ở Trung Quốc trong những năm gần đây.

Trong số 1.745 hành động tập thể của các công nhân đình công được liệt kê trên bản dữ liệu Lao Động ở Trung Quốc từ tháng 9 năm 2017 đến tháng 8 năm 2018, cuộc đấu tranh Jasic là cuộc đấu tranh duy nhất trong việc tổ chức nghiệp đoàn.

Thông tin trên các phương tiện truyền thông lề trái và xã hội dân sự đã viết nhiều bài về cuộc đấu tranh và sự hình thành của nghiệp đoàn độc lập. Tuy vậy, các mạng truyền thông chỉ huy bởi đảng thì không có các thông tin liên hệ. Truyền thông lề trái đã vượt qua các vấn đề truyền thông chủ đạo trong môi trường chính trị ngày càng gia tăng sự đàn áp dưới thời chủ đảng Tập Cận Bình.

Khi họ biết về cuộc đấu tranh, công nhân từ các nhà máy khác và sinh viên đại học từ khắp đất nước đổ xô đến Thẩm Quyến để hỗ trợ công nhân Jasic. “Sinh viên hôm nay là công nhân vào ngày mai,” một sinh viên từ Bắc Kinh nói. “Mọi người hỏi tôi tại sao tôi ở đây. Tôi hỏi họ: “Tại sao tôi không có mặt ở đây?”

Đảng lo sợ khi cuộc đấu tranh của công nhân Jasic được sự ủng hộ trong quần chúng, ngày 27 tháng 7 đảng đã bắt giữ 29 công nhân và người ủng hộ cho công nhân Jasic, cáo buộc họ “chọn những hành động trái luật và kích động phá rối trật tự chung”, một cáo trạng hình sự thường được chính phủ sử dụng để ngăn chặn các cuộc biểu tình.

Đáp lại, công nhân và sinh viên đã thành lập một nhóm hỗ trợ để yêu cầu đảng và công an trả tự do cho tất cả các tù nhân và tôn trọng quyền thành lập nghiệp đoàn của người lao động. Hàng ngàn công nhân và sinh viên đã ký đơn thỉnh cầu trực tuyến.

Tân Hoa Xã, phát ngôn viên của chính phủ, đã cáo buộc rằng hai tổ chức phi chính phủ chuyên về quyền của người lao động —  Dagongzhe có trụ sở tại Thẩm Quyến và Trao Quyền Cho Người Lao Động tại Hồng Kông — đã xúi dục công nhân trong các cuộc đấu tranh cho quyền lợi của ho. Chính phủ đã bắt giữ hai nhân viên của tổ chức Dagongzhe. Trong năm 2015, dưới sự chỉ đạo của đảng và chính là lệnh từ Tập Cận Bình, chính phủ Trung Quốc đã phát động một cuộc đàn áp các tổ chức phi chính phủ, cáo buộc rằng họ nhận tiền từ các nguồn chống Trung Quốc để làm suy yếu sự ổn định của Trung Quốc.

Vào ngày 24 tháng 8, công an chống bạo động với đầy đủ vũ khí xông vào căn hộ nơi các thành viên của nhóm hỗ trợ cho nghiệp đoàn công nhân ở Thẩm Quyến và bắt giữ hơn 50 sinh viên và công nhân.

Cùng ngày, hai công nhân tham gia vào nhóm hỗ trợ và hai nhà hoạt động từ trang web “Pioneer”, những người đã phát hành những cập nhật thường xuyên về cuộc đấu tranh ở Thẩm Quyến, đã bị bắt tại Bắc Kinh.

Hầu hết các tù nhân đã được thả ra, nhưng bốn công nhân Jasic vẫn đang bị giam trong tù và đang chờ xét xử về tội hình sự. Hai công nhân từ các nhà máy khác và sáu sinh viên vẫn đang bị giam giữ và có nguy cơ cao phải đối mặt với cáo trạng hình sự.

Trong khi đó, những người sinh viên ủng hộ cho công nhân Jasic trước đây bị bắt nhưng đã được trả tự do đã bị kỷ luật bởi các trường đại học của họ và đang bị giám sát tại gia bởi công an.

Nhiều người trong số những người bị bắt giữ đã bị từ chối quyền được gặp luật sư của họ. Chính phủ cũng liên tục quấy rối và đe dọa các luật sư sẵn sàng đại diện cho họ. Một số luật sư đã được cảnh báo bởi chính quyền rằng những người liên quan đến vụ việc đấu tranh của công nhân và sinh viên sẽ đưa bị cắt giấy phép hành nghề.

Các hoạt động đoàn kết hỗ trợ cho nghiệp đoàn công nhân độc lập đã được tổ chức tại Hồng Kông, Đức và Hoa Kỳ. Bạn có thể ký tên vào đơn yêu cầu tự do cho các công nhân và sinh viên bị giam cầm tại:

https://actionnetwork.org/petitions/call-on-china-to-release-arrested-labour-activists/

Viết bởi tiến sĩ Phạm Đình Bá- đại học Toronto-Canada- gửi về cho Nghiệp đoàn báo chí  Việt Nam.

 

Tài liệu

Elaine Hui. Effort to Form Union in China Meets Ferocious Repression. Truthout, September 29, 2018. https://truthout.org/articles/effort-to-form-union-in-china-meets-ferocious-repression/

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s