T0226.jpg

Vào thế kỷ 18, nước Anh trải qua cuộc Cách mạng Công nghiệp, làm khai sinh những nghiệp đoàn đầu tiên. Trong loạt bài này, tôi sẽ điểm lại những cột mốc quan trọng trong quá trình hình thành các nghiệp đoàn ở Anh quốc. Qua đó, chúng ta sẽ hiểu hơn về lịch sử của phong trào Nghiệp đoàn, và rút ra nhiều kinh nghiệm bổ ích cho phong trào nghiệp đoàn ở Việt Nam.

Kỳ 2: Đạo luật Kết hợp năm 1799

Vào thế kỷ 18, cuộc Cách mạng Công nghiệp ở Anh quốc thu hút một lượng lớn lao động là phụ nữ, trẻ em, dân nông thôn và người nhập cư, đặt họ vào những vai trò mới. Từ bể lao động thiếu tay nghề và bán chuyên nghiệp này, các hội tương trợ nghề nghiệp đã hình thành một cách tự nhiên. Chúng kế thừa nhiều di sản từ những phường hội của thợ thủ công thời Trung Cổ, dù cấu trúc của hai dạng hội này khác nhau. Vì việc thương lượng để đòi tăng lương vẫn bị cấm, dưới tác động của Luật Lao động năm 1351, các tổ chức này đều hoạt động dưới dạng hội kín, đôi khi nhuốm màu sắc kỳ bí.

Cuối thế kỷ 18, cuộc Cách mạng Mỹ năm 1776 và Cách mạng Pháp năm 1789 ảnh hưởng mạnh đến tình hình chính trị – xã hội của mọi quốc gia châu Âu, trong đó có Anh. Cụ thể, trong nước Anh đã hình thành nhiều nhóm chính trị cấp tiến chịu ảnh hưởng từ phái Jacobin của Pháp. Các nhóm này hoạt động để tăng quyền lực của giới bình dân, cải cách Nghị viện, và giảm quyền lực của Hoàng gia Anh. Ngoài ra, dân Ireland đã thành lập Cộng đồng Ireland Thống nhất, do Wolfe Tone đứng đầu, để đòi nền độc lập và nền Cộng hòa cho Ireland. Tương tự một số nhóm chính trị cấp tiến người Anh, tổ chức này cũng liên kết với người Pháp. Chẳng hạn, tháng 12 năm 1796, một toán quân Pháp do tướng Lazar Hoche dẫn đầu đã định xâm lược Ireland vào đúng lúc nhóm ly khai Ireland nổi dậy, rồi từ đó đánh sang Anh. Tuy nhiên, kế hoạch của họ đã thất bại do thời tiết xấu.

Trong các biến động chính trị diễn ra ở Anh vào thời gian đó, có cả một số cuộc bãi công để đòi tăng lương. Chẳng hạn, tháng 4 năm 1797, toàn bộ thủy thủ hải quân ở Spithead đã đòi tăng lương để thích ứng với lạm phát. Vì vụ việc này xảy ra đúng lúc quân Pháp và đồng minh Hà Lan đang chuẩn bị xâm lược Anh, nó đã khiến chính phủ Anh bị chấn động mạnh, và buộc phải đáp ứng yêu sách của các thủy thủ.

Để ứng phó với các biến động chính trị vừa nêu, trong suốt thập niên 1790, giới quý tộc Anh đã ủng hộ các lực lượng bảo hoàng ở Pháp. Đồng thời, chính phủ Anh của Thủ tướng William Pitt cũng áp dụng một loạt các biện pháp đặc biệt để giữ ổn định chính trị trong nước Anh. Chẳng hạn, họ phát động một chiến dịch tuyên truyền lớn, trong đó họ mô tả cuộc chiến Anh – Pháp như một cuộc đối đầu ý thức hệ, giữa một bên là “trật tự xã hội” của nền Quân chủ Anh, còn bên kia là “tình trạng hỗn loạn” của nền Cộng hòa Pháp. Trong các chiến dịch tuyên truyền, họ cũng luôn gán ghép các thành phần cấp tiến ở Anh với các lực lượng trong cuộc Cách mạng Pháp. Ngoài ra, họ cũng thiết lập một mạng lưới mật vụ trải rộng trên toàn quốc, hoạt động một cách hiệu quả, và khuyến khích người dân thường tố giác các “thành phần cấp tiến” chưa lộ diện.

Trong thập niên 1790, chính phủ Pitt đã ban hành hai văn bản luật để ngăn chặn các cuộc “tụ tập đông người”, hoặc các dạng kết hợp khác có thể gây biến động chính trị. Năm 1795, họ ban hành Đạo luật về Tụ tập Bạo động, trong đó cấm tụ tập trên 50 người, và cấm tổ chức các cuộc họp chính trị để thảo luận về sự bất công của các văn bản luật, Hiến pháp, Chính phủ, hoặc các chính sách của Vương quốc. Năm 1799, họ ban hành Đạo luật Kết hợp, trong đó cấm công nhân kết hợp thành các nghiệp đoàn hoặc các nhóm thương lượng tập thể [1].

Do hai đạo luật vừa nêu, nhiều tổ chức chính trị – xã hội ở Anh phải giải thể để tránh bị phạt, trong khi số khác, bao gồm một số nghiệp đoàn, chuyển sang hoạt động bí mật dưới các vỏ bọc hợp pháp. Chẳng hạn, khi một nghiệp đoàn đa ngành nghề được thành lập ở Anh vào năm 1818, nó được đặt tên là Hội Hảo tâm.

Trong suốt giai đoạn này, các nghiệp đoàn tiếp tục phát triển mạnh ở Anh, và tổ chức nhiều cuộc đình công. Chẳng hạn, năm 1820, 60.000 công nhân đã cùng đình công ở Scotland, nhưng nhanh chóng bị đàn áp.

Viết bởi Tú Cầu- sinh viên ngành ngôn ngữ Anh- đại học Mở Hà Nội, thành viên Nghiệp đoàn sinh viên Việt Nam.

Liên lạc tác giả: tucau@nghiepdoanbaochi.org

Bài viết thuộc Chương trình phổ biến kiến thức nghiệp đoàn do Nghiệp đoàn sinh viên Việt Nam tổ chức

Chú thích:

[1] “The Combination Act of 1800”

https://www.marxists.org/history/england/combination-laws/combination-laws-1800.htm

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s