Theo số liệu của Tổng cục thống kê, quý III năm 2017 có đến 1.11 triệu người thất nghiệp. Trên 200 000 cử nhân thất nghiệp, con số thật có thể còn cao hơn nhiều nữa. Những người trẻ có bằng đại học nhưng không sẵn sàng làm các công việc tay chân là những người sớm nhất phải đối mặt với một hiện tại thiếu việc làm trên diện rộng.

077.JPG
Một sinh viên năm hai làm thêm bán thời gian trong cửa hàng Family Mart đối diện đại học Sư phạm kỹ thuật

Khi một phát minh về công nghệ được loan ra, năng suất lao động của một người được tăng lên hàng trăm chục lần, thì cũng có hàng chục lần lượng người thất nghệp hoặc bị cắt giờ làm tăng lên. Những người không thể chạy đua được công nghệ có nguy cơ bị đào thải lớn, mà số liệu thống kê thất nghiệp ở trên là minh chứng rõ ràng.

Ghi nhận tại một buổi phỏng vấn ở tập đoàn Vincom. Các ứng viên ứng tuyển cho các vị trí nhân viên bán hàng, nhân viên quản lý cho các cửa hàng Vinmart. Dòng người xếp hàng chờ đợi khá dài và nhiều lo âu. Các bạn trẻ bước vào một thời đại mới mà được nhận vào làm việc cũng dễ dàng mà bị mất việc cũng dễ dàng, có thể vào bất kỳ lúc nào.

Ảnh : Một buổi phỏng vấn xin việc tại Vincom, tháng 04 năm 2018
 Các ứng viên chờ đến lượt phỏng vấn  việc làm tại Vincom, tháng 04 năm 2018

 

Không những vậy, yêu cầu làm việc cũng ngày càng cao. Các bạn phải vừa có ngoại hình dễ nhìn, lại vừa phải có bằng cấp, những bạn không có đủ hai yếu tố này rất khó xin vào được các công ty lớn. Hơn thế nữa, thời gian làm việc của các bạn trẻ bị ràng buộc bởi công ty. Cửa hàng Vinmart yêu cầu nhân viên không được bận một ngày cố định trong tuần. Chẳng hạn, nếu một bạn nam tuần nào cũng bận trong ngày thứ Bảy, thì cho dù bạn này có xin đi làm bù vào ngày Chủ nhật hoặc làm gấp đôi trong ngày thứ Sáu thì cũng không được Vincom nhận vào làm trong cửa hàng Vinmart, mặc dù Vinmart nói là có chính sách làm xoay ca để thuận lợi cho nhân viên. Đối với những thanh niên theo các hệ phái tôn giáo phải đi đến các cơ sở thờ tự trong ngày thứ Bảy thì coi như điểm trắc nghiệm phỏng vấn có cao đến đâu cũng không thể vào làm tại Vincom. Những công ty thể này tuyển sinh viên đã tốt nghiệp chứ ít khi tuyển sinh viên còn đang đi học.

Chính vì vậy, trong lúc còn đang đi học thì giới trẻ thường làm thêm, phụ quán cho các quán ăn dọc đường theo buổi hơn là làm trọn thời gian. Trong ảnh sau, một bạn nữ học năm nhất đi phụ vào buổi tối hàng ngày cho một quán gỏi cuốn, lương mỗi buổi từ 5h chiều đến 9h tối là 50 000 đồng.

Một bạn sinh viên nữ trường Văn khoa đang ngồi bán quán gỏi cuốn vệ đường
Một bạn sinh viên nữ trường Văn khoa đang ngồi bán quán gỏi cuốn vệ đường

 

Đây cũng là một cách đắp đổi qua ngày dọc đường phố, nhưng mỗi lần bảo vệ tổ dân phố đi qua là em lại phải nép quầy hàng vào trong nhà, nếu không sẽ bị dẹp đi. Còn , ở Sài Gòn, trước năm 1975, có nghiệp đoàn buôn thúng bán bưng để bảo vệ những cô bán đồ ăn vỉa hè như em. Ngày nay, sự thiếu vắng nghiệp đoàn buôn thúng bán bưng dẫn đến nghề này trở nên tạm bợ và nhân phẩm không được xã hội coi trọng như vốn phải có.

Trong một thời đại mà phân hóa về lao động ngày càng quyết liệt như hôm nay, nỗi lo thiếu việc làm hiển hiện trên khuôn mặt của nhiều bạn trẻ. Nhưng ở đâu đó, nếu biết tận dụng những lợi thế sẵn có, tình trạng này sẽ được giảm thiểu tối đa.

Nỗi lo thất nghiệp ở thành phố ngày càng nặng nề, trong khi ở nông thôn, những bạn trẻ có gia đình làm trang trại dường như không mấy lo lắng cho tương lai. Khang, một bạn trẻ 16 tuổi ( học lớp 10) ở Trà Vinh, con trai thừa kế duy nhất của một trang trại V-A-C ( vườn-ao-chuồng) thì quả quyết việc học đại học hay không không quan trọng  đối với cậu.

Ảnh 3.jpg
Một thanh niên nông thôn ở Trà Vinh bên vụ thu hoạch gấc của trang trại nhà mình

Đây là tâm lý chung của nhiều thanh niên ở miền Tây, nơi có thiên nhiên ưu đãi và không thích sự cạnh tranh ở thành phố. Từ nay đặt ra câu hỏi, nếu gia đình có đất đai, vườn tược rộng mênh mông, thì ở lại quê nhà hơn hay là lên đô thành đô hội, để rồi đối mặt với nỗi lo thiếu tiền sinh hoạt trong khi đi học và thất nghiệp sau khi tốt nghiệp?  Và có nhất thiết phải lao vào một vòng xoáy mà đã có việc làm rồi thì cũng phải cạnh tranh khốc liệt, nếu không sẽ bị đào thải hay không? Ở nông thôn có một lợi thế hơn hẳn, đó là những người nông dân vui vẻ giúp đỡ nhau, cho nhau mượn nông cụ, và làm đổi công cho nhau trong những lúc thiếu nhân công. Hình thức tương trợ lẫn nhau này của nông thôn miền Tây làm cho giới trẻ nơi đây không gặp nỗi lo thiếu việc làm.  

Bài và ảnh: P.v

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s