journalist-ta-quang-dam-and-his-wife1

Xuất thân trong một gia đình khoa bảng, có địa vị trong xã hội cũ; nhưng như bất cứ người Việt Nam yêu nước nào, nhà trí thức Quang Đạm (Tạ Quang Đạm) đã rũ bỏ nhung lụa để đi theo chính nghĩa dân tộc, đi theo kháng chiến chống Pháp.

Và, dĩ nhiên, với kiến thức rộng, học vấn cao, ông trở thành một cán bộ đắc lực cho kháng chiến, một người giúp việc đầy hiệu quả của Văn phòng Tổng Bí thư Trường Chinh những năm tháng ở chiến khu Việt Bắc. Ông cũng làm báo (Sự thật) từ đó, sau này là báo Nhân dân.

Thế hệ bạn đọc ở miền Bắc những năm sau hòa bình 1954, không ai là không biết đến bút danh Quang Đạm với những bài bình luận sắc sảo, những chuyên luận nghiên cứu, góp phần định hướng cho công tác tư tưởng văn hóa, cho công cuộc đấu tranh thống nhất những năm đất nước còn chia cắt. Quang Đạm là một trí thức nhiều tài năng. Ông là một nhà nghiên cứu triết học với tác phẩm Nho giáo (500 trang) có giá trị lớn. Ông là một trong những nhà báo thông thạo nhiều ngoại ngữ do dầy công tự học. Nhớ ngày Đại học Đảng toàn quốc lần thứ 3 ( 1960), ông đã cầm đọc thẳng ra tiếng Việt cho thư ký đánh máy hàng trăm bức điện từ khắp năm châu gửi mừng Đại hội Đảng lần thứ 3. Ông còn là một nhà diễn thuyết nổi tiếng. Những cuộc nói chuyện thời sự của ông thường chật ních người đến nghe. Thời đó có hai nhà diễn thuyết được quần chúng hâm mộ là Việt Phương và Quang Đạm. Nếu Việt Phương hùng biện sôi động bao nhiêu thì Quang Đạm lại có cách trình bày bình tĩnh, khúc chiết nhưng giàu hình ảnh. Một lối hùng biện đến trong suốt, mịn màng, chính xác của ngôn từ. Ông nói không bao giờ có giấy tờ nhưng bố cục chặt chẽ, có thể chép lời thành văn mà không cần sửa chữa. Người nghe không biết chán và lúc ra về bao giờ cũng thấy tiếc!!! Tôi nhớ có lần một ông trưởng ty (giám đốc sở ngày nay) ở một tỉnh nọ mời nhà báo Quang Đạm nói chuyện về văn phong báo chí của Bác Hồ cho cán bộ của ty mình nghe nhân kết thúc một khóa học bổ túc văn hóa. Nghe tin nhà ngôn ngữ học Quang Đạm về nói chuyện, các ty ban ngành trong tỉnh kéo đến đông nghịt hội trường, người ta phải đứng cả ở hàng hiên để nghe (!) Nhà báo Quang Đạm xách chiếc cặp da có đựng hàng trăm bài báo với các bút danh khác nhau của Bác Hồ đã viết cho báo Nhân Dân suốt nhiều năm…bước lên diễn đàn. Ông đã trình bày những nghiên cứu công phu và đầy tính khoa học về sự nghiệp báo chí và văn phong báo chí của Bác Hồ một cách đầy thuyết phục. Đã gần 30 năm mà đến giờ tôi vẫn nhớ, ông đã kể câu chuyện về Bác Hồ đã gọi điện nhắc báo Nhân Dân trả nhuận bút cho Người sau khi bài báo của Người đã đăng mà tòa soạn…lại “quên” không gửi nhuận bút (!) Bác Hồ đã dùng những nhuận bút như thế để mua quà tặng các cháu thiếu nhi chăm học chăm làm mà Người biết (!)

Nhà báo Quang Đạm cũng là người chấp bút những tài liệu lý luận báo chí đầu tiên ở Việt Nam. Ông chẳng những là một trong những người đã đặt nền móng cho lý luận báo chí Việt Nam mà còn trực tiếp đứng lớp, giảng dạy nhiều lớp báo chí ở nước ta. Thế hệ những nhà báo ở lứa tuổi trên 50 như tôi bây giờ không bao giờ quên hình ảnh một nhà báo đàn anh, một người thầy quắc thước nhưng điềm đạm, giản dị và bao giờ cũng ôn tồn chỉ bảo cho học trò, truyền đạt những kiến thức thông thái của mình cho họ.

Những ngày chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, quân ta tiến đến đâu thì tối hôm đó, thính giả Hà Nội lại được nghe nhà báo Quang Đạm nói chuyện về đất nước, con người, lịch sử những vùng đất Phương Nam mà quân ta vừa giải phóng được. Người ta “thắc mắc” không hiểu vì sao mà nhà báo Quang Đạm lại có được tư liệu đầy đủ đến thế mà nói chẳng có giấy tờ gì cả!!!

9 giờ 25 phút sáng ngày 30.12.199 nhà báo Quang Đạm đã vĩnh biết chúng ta tại Hà Nội, không kịp cùng đồng nghiệp và con cháu bước chân vào năm 2000, ông hưởng thọ 87 tuổi…

Lê Phú Khải.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s